• Nasza Świątynia
    Nasza Świątynia
  • Najświętszy Sakrament
    Najświętszy Sakrament
  • Msza Święta
    Msza Święta
  • Boże Ciało
    Boże Ciało
  • Święto Patronalne
    Święto Patronalne
  • Chór parafialny
    Chór parafialny
  • Szmaragdowe Duszki
    Szmaragdowe Duszki
  • Bierzmowanie
    Bierzmowanie
  • Marsz dla Jezusa
    Marsz dla Jezusa

Symbole i zwyczaje AdwentoweDSPrz


 

RORATY

W okresie Adwentu Kościół czci Maryję poprzez Mszę świętą odprawianą przed wschodem słońca. Nazwa „roraty” pochodzi od pierwszych słów pieśni : „Rorate caeli (...)” czyli „Niebiosa spuśćcie rosę(...)”, którą w Adwencie śpiewa się w kościołach na wejście prezbitera i liturgicznej służby ołtarza. Rosa z nieba symbolizuje łaskę, którą przyniósł Zbawiciel. Eucharystia rozpoczyna się przy zgaszonych światłach. Zapalają się one wówczas, kiedy rozbrzmi uroczysty hymn "Chwała na wysokości Bogu. Jest to jeden z nielicznych przypadków w roku liturgicznym, kiedy hymn ten śpiewa się każdego dnia - wyłącznie podczas Rorat. Eucharystia ta stanowi jeden ze znaków szczególnej obecności Maryi w okresie adwentu, ponieważ to ona w sposób szczególny oczekiwała Mesjasza. Ona przeżywała adwent oczekiwania jako córka Izraela, jako Matka Jezusa Chrystusa i jako Matka Chrystusowego Kościoła. Zapalone świece lub lampiony wiernych, nawiązują do czuwającej Maryi. Ich znaczenie można też odnaleźć w Ewangelii o pannach głupich i rozsądnych, oczekujących z lampami w ręku. Te mądre zatroszczyły się, żeby nie zabrakło oliwy, a te które "poszły sobie kupić" przeoczyły najważniejszy moment. Dlatego mając w ręku lampion możemy wypracować w sobie tą piękną cechę - oczekiwanie. Po Roratach zaś niesie się zapalone lampiony do domu, na świadectwo światła Chrystusa, będącego w naszym sercu.

 

ŚWIECA RORATNIA

Ogólnie świeca stanowi symbol chrześcijaństwa, jej wosk wyobraża ciało, knot duszę zaś płomień symbolizuje światło Ducha Świętego. Świeca roratnia w kościołach umieszczana jest w środku wieńca adwentowego lub na ołtarzu. Zapalana jest podczas sprawowania Mszy świętych roratnich, symbolizując Najświętszą Maryję Pannę, która to niesie ludziom Chrystusa – Światłość prawdziwą. Zazwyczaj wysoka świeca koloru białego lub jasnożółtego, przewiązana białą wstążką i udekorowana zielenią, najczęściej mirtem, przypominam nam o niepokalanym poczęciu Maryi.

 

WIENIEC ADWENTOWY

Zewnętrznym znakiem upływających dni i tygodni Adwentu jest wieniec adwentowy, składający się z czterech świec symbolizujących kolejno cztery Niedziele Adwentu. Trzy świece powinny być koloru fioletowego a jedna, symbolizująca trzecią niedzielę adwentu - różowa, co odpowiada barwom liturgicznym tego okresu. Jego nieprzypadkowy kolisty kształt oznacza nic innego jak to, że Bóg jest wieczny. Nie ma początku, ani końca. Wiecznie zielone gałązki drzew iglastych symbolizują życie wieczne, jakie daje Chrystus. Światło zapalanych kolejno świec - to światłość, symbol samego Jezusa Chrystusa, który sam o sobie mówi, że: „Ja jestem światłością świata. Kto idzie za Mną, nie będzie chodził w ciemności, ale będzie miał światło życia” (J. 8, 12). Kolejność zapalania świec ma swoje znaczenie: Pierwsza świeca (pokoju) symbolizuje przebaczenie grzechu nieposłuszeństwa Adamowi i Ewie przez Boga. Druga (wiary) symbolizuje wiarę patriarchów Narodu Wybranego w dar Ziemi Obiecanej. Trzecia świeca (Miłości) symbolizuje radość króla Dawida świętującego przymierze z Bogiem. Czwarta (Nadziei), ostatnia symbolizuje nauczanie proroków zapowiadających przyjście Mesjasza i Jego Królestwa pokoju i sprawiedliwości. Wieniec, jego kształt, zieleń gałązek oraz zapalane świece to znak wspólnoty chrześcijańskiej czuwającej na modlitwie, w radości oczekującej przyjścia Zbawiciela na świat. Zwyczaj wieńca adwentowego jest znany w Polsce od ok 160 lat.

 

LAMPIONY ADWENTOWE

Przygotowuje się je najczęściej z brystolu lub kartonu. Stanowi on formę czworoboku zamkniętego, którego ścianki, podklejone od wewnątrz kolorową bibułką, przypominają gotyckie witraże z symbolami chrześcijańskimi lub scenami biblijnymi. Wewnątrz umieszcza się świecę, która zapalana jest w czasie modlitw lub wieczornic adwentowych. Świeca stanowi symbol życia chrześcijanina, zgodnego z przykazaniami Bożymi, który jest włączony w Chrystusową światłość. Jest także znakiem gotowości na spotkanie Jezusa na progu wieczności. Lampiony umieszcza się w domu na widocznym miejscu. Lampion adwentowy umieszczony w domowym sanktuarium jest dobrą ilustracją do przypowieści Jezusa o roztropnych pannach, które zabrały oliwę do naczyń i z płonącymi lampami oczekiwały na przyjście Oblubieńca (Mt 25,1-13).

 

WĘDRUJĄCA FIGURA MATKI BOŻEJ

Zwyczaj ten praktykowany jest w wielu polskich parafiach. Znany jest także w Niemczech pod nazwą „Frauentragen". Polega na przyjmowaniu figury Matki Bożej z kościoła po roratach do tej rodziny, której dziecko wyciągnęło szczęśliwy los. Najczęściej rodzina ta wraz z dziećmi przyjmuje figurę Matki Bożej na jeden dzień. Przyjmując posąg Matki Bożej celebrują wszyscy rodzinną liturgię, śpiewając pieśni adwentowe i maryjne, czytając i rozważając Pismo Święte oraz odmawiając różaniec i inne modlitwy. Ta forma adwentowego przeżycia daje bardzo dużo możliwości wprowadzenia do rodziny ducha modlitwy i adwentowego nastroju. Rodzina w znaku figury zaprasza Maryję do swego domu. W ten sposób ponawia się scena sprzed 2000 lat, kiedy to Maryja udała się do domu Elżbiety i Zachariasza by przed przyjściem na świat św. Jana Chrzciciela usłużyć swojej krewnej Elżbiecie.

 

ADWENTOWA SPOWIEDŹ ŚWIĘTA

Adwent to kolejny wyjątkowy czas w roku liturgicznym, który daje nam Kościół Święty. Warto w tym szczególnym czasie miłości i wzajemnego przebaczania skorzystać z proponowanych w tym czasie rekolekcji, a także z sakramentu spowiedzi świętej, aby pojednać się nie tylko z ludźmi ale również z Bogiem i móc z oczyszczonym sercem oczekiwać i przyjąć nowonarodzonego Zbawiciela.

 

RÓŻA ADWENTOWA

Ozdobny krzew o nazwie „róża adwentowa" lub czasami „róża Chrystusa" jest symbolem nadziei mesjańskiej wypełniającej czas adwentowego oczekiwania. Jako symbolu adwentowego zaczęto używać jej w Palestynie już w XIII wieku. Dzisiaj zwyczaj ten znany jest w wielu krajach europejskich i w Ameryce. Róża adwentowa rozkwita w grudniu. Jej kwiat opisywany jest w literaturze jako nośnik symboliki królewsko-mesjańskiej. Płatki w kolorze głębokiego żółcienia tworzą złotą koronę królewską; białe końce płatków symbolizują niewinność Mesjasza: „On grzechu nie popełnił..." (1P 2,22); purpurowe pręciki mówią o Krwi przelanej w ofierze, której skutkiem jest pokój mesjański: „Zechciał bowiem Bóg, ...aby przez Niego znów pojednać wszystko z sobą: ...wprowadziwszy pokój przez krew Jego krzyża" (Kol 1,19-20), a zielone wypustki pomiędzy płatkami przypominają o adwentowej nadziei radosnego spotkania z Panem. Róża Chrystusa staje się coraz bardziej popularna na Zachodzie Europy. Często umieszczana jest na stole lub ołtarzyku liturgicznym w połączeniu ze złotym świecznikiem podtrzymującym białą świecę. Ta kombinacja wskazuje na wypełnienie starotestamentowych proroctw i obietnic Bożych w Chrystusie, który jest dla nas „światłością świata" (J 8,12).

 

ŚWIĘTY MIKOŁAJ

Kolejny już z symboli, który jednoznacznie kojarzy się z czasem adwentu i świąt Bożego Narodzenia jest postać św. Mikołaja. Kojarzy nam się ona, ze starszym długobrodym, nieco okrągłym, sympatycznym, ubranym na czerwono panem z workiem pełnym prezentów. Takie mamy wyobrażenie św Mikołaja – jakże bardzo świeckie. Tymczasem w pierwszej części adwentu tj. 6 grudnia przeżywamy wspomnienie św. Mikołaja Biskupa, który od młodości wyróżniał się nie tylko ogromną pobożnością, ale także wrażliwością na niedolę bliźnich. Wybrany na biskupa miasta Miry, podbił sobie serca wiernych nie tylko swoją gorliwością pasterską, ale także troskliwością o ich potrzeby materialne, cuda zaś, które czynił, przysparzały mu jeszcze większej chwały. Postać Świętego, mimo braku wiadomości o jego życiu, jest jedną z najbardziej barwnych w hagiografii. Wspominając w „mikołajki” postać św. Mikołaja miejmy na uwadze równie tą konkretną osobę, a nie kreskówkową postać z bajki z reniferami, elfami czy krasnoludkami. W opracowaniach dotyczących rozmaitych tradycji i symboli Podhala, możemy przeczytać, że na dzień świętego Mikołaja zbierali się wszyscy pasterze i szli do spowiedzi, do miejscowego księdza, przynosząc mu w ofierze kury, gęsi, aby im wilk owiec albo krów nie brał.

 

SIANO DOBRYCH UCZYNKÓW

Adwent jest okresem przemiany i przygotowania serc na przyjście Pana, który zjednoczy całe stworzenie w swej chwale. Najlepszym sposobem przemiany jest pełnienie dobra w swoim środowisku, pełnienie czynów wynikających z miłości, zgodnie ze słowami Chrystusa: „Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich, mieście uczynili" (Mt 25,40). Temu celowi służy francuski zwyczaj zbierania siana dobrych uczynków. W pierwszą niedzielę Adwentu każde dziecko otrzymuje od rodziców pusty żłóbek. Odtąd każdego dnia, wieczorem przy modlitwie, dziecko robi rachunek sumienia i za każdy dobry uczynek wkłada jedną słomkę siana do żłóbka. Jest to dar dziecka dla Bożego Dzieciątka na pamiątkę Jego urodzin. Widok żłóbka z sianem dobrych uczynków napełnia dziecko tęsknotą za Zbawicielem przy pójściu na spoczynek, jak i przy przebudzeniu się rankiem. W dzień Bożego Narodzenia każde dziecko budząc się ze snu znajduje w swoim żłóbku figurkę Dzieciątka Jezus.

 

RÓŻDŻKA JESSEGO

Adwentowy zwyczaj tzw. "drzewka Jessego" nie jest znany w Polsce. Opisywany jest głównie w literaturze pastoralnej rodzin w USA. Jest to bardzo ciekawa ilustracja mesjańskiego proroctwa Izajasza zawartego w r.11,1-9. Tych kilka wersetów księgi Izajasza zawiera słynny poemat mesjański wskazujący na istotne rysy sylwetki oczekiwanego Mesjasza. Otóż będzie On królem z rodu Dawidowego, napełnionym pełnią darów Ducha Świętego, darami mądrości i rozumu, rady i męstwa, wiedzy i bojaźni Pańskiej tak bardzo koniecznymi w wypełnianiu misji prorockiej czyli nauczycielskiej. Zapowiedziany Mesjasz zaprowadzi wśród ludu tak bardzo upragnioną sprawiedliwość i powszechny pokój. Mesjasz przynosząc ludziom odpuszczenie grzechów, przywróci pierwotną, utraconą przez grzech pierworodny harmonię i pokój. "Pień Jessego" w proroctwie Izajasza oznacza ród królewski Dawida. Natomiast różdżka, odrośl tego pnia wskazuje na Chrystusa, który pochodził z pokolenia Judy i rodu Dawida. Podobnie jak dzieci pragną poznać swoje drzewo genealogiczne, czyli swoich rodziców, dziadków, pradziadków i dalszych przodków oraz krewnych, tak również chrześcijanie powinni poznać drzewo genealogiczne swego Zbawiciela Jezusa Chrystusa. Celowi temu służy adwentowy zwyczaj umieszczania w domu "Różdżki Jessego". Jest to średnich rozmiarów gałązka jabłoni, wiśni, śliwy, gruszy, forsycji lub innego drzewa kwitnącego, którą w sobotę przed I niedzielą Adwentu wkłada się do wazonu z wodą, a następnie w czasie adwentowych wieczorów czyta się w gronie rodziny odpowiednie teksty Pisma Świętego mówiące o przodkach Chrystusa Pana, wykonuje się symbole ich wyrażające i zawiesza się na gałązkach począwszy od najniższych. Na samym szczycie rozkwitającej gałęzi zostanie w wigilię umieszczony znak Chrystusa (Hi-ro: Pax). Symbole te możemy wykonać z brystolu, cienkiego kartonu lub kolorowego dekoracyjnego papieru. Ten obrzęd adwentowy najbardziej nadaje się do przeprowadzenia z dziećmi starszych klas szkoły podstawowej.

 

KALENDARZ ADWENTOWY

Zbliżanie się Świąt Bożego Narodzenia w wielu rodzinach oznaczane jest poprzez tzw. kalendarz adwentowy, który obecnie przyjmuje dzisiaj różne formy. Zwyczaj ten znany jest i pielęgnowany w wielu krajach na całym świecie, nie tylko w rodzinach katolickich. Każdy nowy dzień w kalendarzu wskazuje na zbliżanie się przyjścia Jezusa i powinien budzi w sercach uczucie radości. Każdy dzień Adwentu zawiera drzwiczki lub okienko, które otwiera się każdego dnia ukazując obraz sceny biblijnej, cytat na dany dzień z czytań biblijnych lub głęboką myśl. Mogą to być również puste okienka, w których wpisywane będą adwentowe myśli i zobowiązania np. udział w roratach, rekolekcjach, katechezach adwentowych, pomoc chorym, słabszym, potrzebującym itp. Kalendarze adwentowe, dopomagają w realizacji słów św. Pawła Apostoła: "Radujcie się zawsze w Panu; jeszcze raz powtarzam: radujcie się! Pan jest blisko " (Flp 4,4-5). Kalendarz adwentowy wskazuje nie tylko na zbliżające się święta lecz na czas zbawienia dany nam dzisiaj. Przypomina wypełnianie się czasu przed powtórnym przyjściem Zbawiciela i wypełnianie proroctw z nim związanych.

 

PIEŃ ADWENTOWY

Zwyczaj pnia adwentowego pojawił się pod koniec XIX wieku i najprawdopodobniej jest pochodzenia amerykańskiego. Dzisiaj szeroko praktykowany w Europie Zachodniej. Pień adwentowy wykonany jest z surowego, nie korowanego kawałka drewna. Jest nacięty w ten sposób, aby był stabilny i aby na całej jego długości można było zrobić otwory lub uchwyty na świece. Czasami są to ucięte z okrągłego kawałka krążki z pięknymi słojami i artystycznym skosem. Na takim krążku można również umieścić tylko jedną świecę adwentową. Mogą być na nich umieszczone cztery świece symbolizujące niedziele adwentowe (trzy fioletowe i jedna różowa lub wszystkie czerwone) i w środku najwyższa świeca koloru białego, symbolizująca Chrystusa. Czasami na tak przygotowanym pniu adwentowym umieszczonych jest tyle świec, ile dni adwentowych w danym roku, a pośrodku najwyższa świeca bożonarodzeniowa. Tak wykonany pień ze świecami ozdobiony jest szyszkami i gałązkami ukazującymi piękno natury. Mówi on o życiu w jego naturalnym stanie i o pięknie i wspaniałości dzieła stworzenia. Ukazuje on ścisły związek między stworzonym światem a Bogiem, który do niego przychodzi. Pień adwentowy umieszczony jest w centralnym miejscu w domu, na stole, na pianinie lub na ołtarzyku domowym. Coraz częściej, szczególnie na Zachodzie, pojawia się w sklepach jako dekoracja adwentowa wykonana z kawałka drewna i z pięcioma świeczkami elektrycznymi. Umieszczane są one w oknach domów na okres Adwentu. Najpiękniej jednak wygląda wykonany z surowego kawałka drewna z umieszczonymi na nim świecami na każdy dzień Adwentu. Świece zapala się, kolejno każdego dnia: jednego dnia z prawej strony, drugiego z lewej, a w wigilię Bożego Narodzenia zapalamy świecę środkową, najwyższą. Świece tak przygotowane można pobłogosławić. Świece palą się w czasie modlitw, wspólnych posiłków i spotkań rodzinnych. Raz przygotowany pień adwentowy może być używany każdego roku po ułożeniu na nim nowych świec i gałązek.

 

 

 

 E Sitarek